INTERNATIONAL BOOKSHOP HET FORT VAN SJAKOO
| SEARCH | ORDER | NEW BOOKS | HOME | ABOUT US |

Auteur: Leslie, Esther
Titel: Walter Benjamin
Sub titel: Overpowering Conformism

De ondertitel, ‘De overmeestering van het conformisme’ is ontleend aan een citaat van Walter Benjamin (1892-1940) uit één van zijn laatste geschriften, ‘Über den Begriff der Geschichte’, vlak vóór hij zich in Port Bou gedwongen zag zelfmoord te plegen toen hem een uitlevering aan de nazi’s boven het hoofd hing: “Ieder tijdperk opnieuw dient men zich in te spannen om de traditie te ontrukken aan het conformisme dat haar poogt te overmeesteren.” Leslie schrijft in haar inleiding dat zij met deze ondertitel duidelijk wil maken dat het haar er ook om gaat het gedachtengoed van Benjamin “te ontrukken aan het conformisme” van degenen die hem willen bijzetten in de academische wereld door hem ‘’los te snijden van een cultuur van geëngageerde politieke kritiek”. Haar boek is tegelijk een polemiek met degenen die de verontrustende, subversieve boodschap die je uit zijn werk kan halen, verdoezelen, alsook een minutieuze reconstructie van zijn intellectuele en sociale ontwikkeling. “Niemand kan van zijn school of zijn ouderlijk huis iets beters maken zonder eerst de staat omver te werpen die zulke slechte scholen en ouderlijke huizen nodig heeft.” Een citaat van Benjamin uit zijn ‘Berliner Chronik’ over zijn - zeer burgerlijke - jeugd in Berlijn; over zijn jeugdige geloof in de eeuwige Vooruitgang en de deugden van de Techniek, die de mensheid van de arbeid zou verlossen en slechts welstand zou brengen; over de technologische wapenwedloop en de Eerste Wereldoorlog die hem het besef bijbrachten dat de Techniek in handen van het kapitalistische systeem alleen maar het omgekeerde teweegbracht van wat zij had beloofd. Door zijn hele oeuvre loopt als een rode draad - een draad van Ariadne; hij schrijft zelf uitvoerig over dat beeld - zijn zoektocht naar de mogelijkheden om de schitterende beloften die de Techniek desondanks in zich draagt, te verwezenlijken. Wat onvermijdelijk een zoektocht wordt naar de mogelijkheden om het kapitalisme omver te werpen. Hij hanteert daarbij een “empirische geschiedschrijving”: de geschiedenis van hoe en waarom de technologie de mensheid is gaan terroriseren, wordt “overschreven” door pogingen om perspectieven te openen naar het “oorspronkelijke”, bevrijdende potentieel van de technologie. Hij propageert een “meerlagige” interpretatie van de geschiedenis die op ieder moment de mogelijkheid in zich bergt van een andere ontwikkeling dan wat werkelijk en fataal is gebeurd, een methode die meer inzicht moet verschaffen in de mogelijke ontwikkelingen van het historische moment waarin wij leven. Benjamin’s aandacht ging vooral naar het subversieve in de cultuur, naar het ‘Destructieve Karakter’, naar de veranderde positie van de kunstenaar en de intelligentsia in het moderne kapitalisme. Sinds de Romantiek en het ontstaan van de ‘bohème’ in de negentiende eeuw, ontstond er tegelijk “een ondergrondse communicatie tussen de intelligentsia en het desem van het proletariaat” schrijft hij in een studie over Baudelaire. In 1933 wijkt hij uit naar Frankrijk, waar hij zijn beroemdste werken schreef: ‘De auteur al Producent’ en ‘Het Kunstwerk in het Tijdperk van zijn technische reproduceerbaarheid’.
2000, 298 pag., Euro 28,35
Pluto Press, London, ISBN 0-7453-1568-2


This page last updated on: 13-1-2015