INTERNATIONAL BOOKSHOP HET FORT VAN SJAKOO
| SEARCH | ORDER | NEW BOOKS | HOME | ABOUT US |

Auteur: Black, Edwin
Titel: War Against the Weak
Sub titel: Eugenics and America's Campaign to Create a Master Race

Kort gezegd een redelijk kritisch boek over de Amerikaanse geschiedenis van rasverbetering. Het ruim 500 pagina's tellende boek valt uiteen in drie delen: de opkomst van eugenetica als wetenschap in Amerika, eugenetica in Nazi Duitsland en de nieuwe eugenetica van tegenwoordig. Edwin Black weet een goed leesbaar overzicht te geven van de opkomst van eugenetica in Amerika, de invloed ervan op Europa en het ontstaan van rassenhygiene en concentratiekampen in Duitsland. De rol van de Rockefeller Foundation en het Carnegie Institute als geldschieters van de opkomende eugenetica beweging wordt duidelijk in beeld gebracht. Maar vooral de interesse van Amerikaanse eugenetici voor de praktijken zoals die zich in Duitsland onder Hitler ontwikkelden geeft een belangrijke invalshoek. Amerikaanse eugenetici waren gewoonweg jaloers op wat de Duitsers allemaal voor elkaar kregen. Wat de lezer ook tot nadenken stemt is hoe een relatief kleine groep mensen een nieuwe wetenschap op de kaart heeft kunnen zetten inclusief onderzoeksinstituten, bibliotheken, tijdschriften en congressen. Er was vanaf eind 19e eeuw een vruchtbare bodem aanwezig voor rassenpolitiek en andere eugenetische ideeŽn, vooral onder de rijkere blanke klassen. Wetenschappers uit andere landen als Engeland waren jaloers op hetgeen in Amerika zo gemakkelijk van de grond kon komen. Blijkbaar kon een combinatie van geld, charme, status en een goed netwerk eugenetica als wetenschap neerzetten. Black weet het verhaal op een pakkende manier op te schrijven, maar valt ten prooi aan een ergerlijke mate van zelfverheerlijking. Graag wil hij de lezer laten weten welk een groot aantal bronnen hij heeft gebruikt en hoeveel onderzoekers er wel niet mee hebben gewerkt aan zijn boek. Al lezend moeten wij onder de indruk raken van de details die Black heeft weten te achterhalen, ook al zijn deze details vaak oninteressant en passen ze soms zelfs niet in de tekst. En dat terwijl Black zich beklaagt over de weinige pagina's die hij ter beschikking had voor zijn verhaal. In de plaats van overtollige details en te lange voorbeelden die slechts de emoties beroeren had er meer plaats kunnen zijn voor meer diepgravende analyses van hoe eugenetica zich heeft ontwikkeld. Vooral hoe Duitse eugenetici en pro-eugenetica politici in de periode vlak na de Tweede Wereldoorlog stand hebben kunnen houden, wordt te weinig behandeld. Juist op deze periode van denazificatie is een hoop kritiek mogelijk. Bovendien kan deze periode inzicht geven in hoe politici, artsen en wetenschappers zich inclusief hun omstreden ideeŽn weten aan te passen aan een nieuw politiek klimaat, en hun ideeŽn wellicht minder publiekelijk voort kunnen leven. Een tweede gemis is de magere beschrijving van eugenetica van tegenwoordig. Er worden wel een paar opvallende gebeurtenissen genoemd zoals James Watson, een van de ontdekkers van DNA, nu president van Cold Spring Harbor, die tegen een filmploeg zegt: 'People say it would be terrible if we made all girls pretty. I think it would be great.' Black verzuimt echter bijvoorbeeld het invloedrijke pro-eugenetica werk 'The Bell curve' van Richard Herrnstein en Charles Murray uit 1994 te noemen. Ook het prachtige en zeer doortastende boek van Stephen J. Gould over de geschiedenis van wetenschappelijk racisme, 'The mismeasure of man', zou zeker een plaatsje in het boek verdiend hebben. Desalniettemin kan 'War against the weak' goed fungeren als een inleiding in de geschiedenis van eugenetica. Voor discussies van tegenwoordig over prenatale diagnostiek, migratiepolitiek en moderne genetica is het boek niet zo bruikbaar. De vertaalslag naar hoe eugenetisch ideeŽn vandaag de dag een rol spelen in de verschillende discussies en de zich ontwikkelende medische praktijk moet de lezer voor een groot deel zelf maken. [Overgenomen uit Biopolitiek nr. 8, januari 2004]
2004, 550 pag., Euro 29,95
Four Walls Eight Windows, New York, ISBN 1568582587


This page last updated on: 13-1-2015