HET FORT VAN SJAKOO - INTERNATIONAL BOOKSHOP
| SEARCH | ORDER | NEW BOOKS | HOME | ABOUT US |

Begin september 2001
NIEUWSBRIEF NUMMER 1 VAN HET FORT VAN SJAKOO EN ASCII

Het is al weer drie weken geleden sinds jullie voor het laatst iets van ons hoorden betreffende de door onze verhuurder aangekondigde huurverhoging van 580 naar 5140 gulden, ofwel niet minder dan 900 procent.

Nog even kort samengevat. De Amsterdamse linkse boekhandel `Het Fort van Sjakoo' kreeg eind juli 2001 een brief van het Woningbedrijf Amsterdam (WBA) waarin met ingang van 1 september 2001 bovengenoemde huurverhoging werd aangekondigd. Als we ons niet in die huurverhoging zouden kunnen vinden dan zou het WBA een huuraanpassingsprocedure opstarten bij het kantongerecht, aldus de brief. Twee van onze medewerkers deden een poging een verkennend gesprek te voeren met de rayonmanager Oldigs van het WBA. Deze blokte met een collega echter alles af. Wat het WBA betreft was er niets bespreekbaar. Wij stuurden desalniettemin een dag later een voorlopig bezwaarschrift naar het WBA.

We lieten ons door het afblokken van het WBA niet afschrikken en besloten - tot grote ergernis van het WBA - de openbaarheid te zoeken. Middels een groot aantal mailingen, interviews met diverse media en het telefonisch benaderen van leden van de Raad van Bestuur van het WBA hebben we een begin gemaakt met het opvoeren van de druk op het WBA. Tevens hebben we contact gevonden met andere groepen (zoals het Latijns Amerika Centrum en het initiatief de Vrije Ruimte) in Amsterdam die met dezelfde problematiek bezig zijn. Onze insteek bij deze samenwerking zal zijn de eis van sociale huur voor sociale ruimtes. In die geest zal er ook een raadsadres aan de gemeenteraad van Amsterdam opgesteld worden.

Tot ons genoegen hebben ook veel mensen zelf het initiatief genomen om op diverse wijzen hun ongenoegen te laten blijken. Dagelijks komen er uit binnen- en buitenland bij het WBA faxen, brieven en emails binnen waarin mensen het schandelijke en asociale verhuurbeleid van het WBA aanklagen. Andere bijval kregen we vanuit collegiale hoek. Op initiatief van een medewerker van boekhandel Scheltema (te Amsterdam) werd een brandbrief opgesteld die binnen een week door een vijfenzeventigtal boekverkopers, eigenaren en in het uitgeefbedrijf werkzame personen werd ondertekend. Tot slot vernamen we uit de krant dat in de nacht van zondag 19 op maandag 20 augustus de muren van het binnenstadkantoor van het WBA aan de Muntendamstraat door sympathisanten van onze boekhandel onder handen was genomen. Een bont tapijt van verfbommen en één meter hoge leuzen sierden de gevel.

Tevens heeft de in onze kelder gevestigde internetwerkplaats ASCII een reeks van acties aangekondigd, waarvan de eerste reeds heeft plaatsgevonden op vrijdag 31 augustus. Voor de deur van de Stopera (het Amsterdamse stadhuis) werd in het begin van de middag een open lucht internetwerkplaats op bakfietsen geïnstalleerd. De hele Stopera bleek bij aankomst afgesloten te zijn. De openbare aankondiging van de actie had bij de politie de stoppen doen doorslaan aangezien Beatrix die zelfde avond een balletvoorstelling in de Stopera zou bijwonen. Het passerende publiek werd op de hoogte gesteld, totdat de politie op het toneel verscheen en de actievoerders te verstaan gaf te verdwijnen en dat als daar geen gevolg aan gegeven zou worden de bakfietsen plus inhoud in beslaggenomen zouden worden. Op de eerste drie vrijdagen in september zullen er nog meer acties plaats vinden. Deze zullen via de krakenmaillijst en actielijst aangekondigd worden.

De vice-voorzitter van de raad van bestuur van het WBA, meneer Kerkvliet, deed maandag 13 augustus telefonisch de toezegging dat de ingangstermijn van de nieuwe huur vooruitgeschoven zou worden. We zouden dat schriftelijk krijgen, beloofde hij. Niks meer van gehoord. Vanuit de media moesten we vernemen dat het WBA vond dat de brief die ze ons gestuurd had "ongelukkig geformuleerd was". Het eerste nieuws dat we rechtstreeks van het WBA ontvingen was een brief die ons op woensdag 22 augustus bereikte. Daarin kondigen ze aan alvast een procedure bij de kantonrechter aan te spannen "aangezien zo'n procedure lang duurt" [sic]. "Mochten we in de tussentijd tot een compromis komen" dan trekt het WBA de procedure weer in. Vervolgens schrijven ze "als een substantiële huurverhoging niet haalbaar is en u moet omzien naar een andere bedrijfsruimte, zullen wij u uiteraard niet houden aan een opzeggingstermijn van een jaar. “Wij begrijpen dat deze situatie voor u veel problemen met zich meebrengt. Daar staat tegenover dat u jarenlang voordeel heeft gehad van een erg lage huur. Teneinde onze woningen betaalbaar te houden, moeten we onze bedrijfsruimten commercieel verhuren". Ze besluiten hun brief met de opmerking dat ze het taxatierapport dat door een makelaar is opgesteld, op grond waarvan de nieuwe huurprijs is vastgesteld, niet vrijgegeven wordt aangezien dit "als een intern document" wordt beschouwd.

Kortom zonder enige cijfermatige onderbouwing wordt beweerd dat wij (en de andere 1200 bedrijfsruimten van het WBA) moeten bloeden voor het in stand houden van de sociale woningbouw.
Het door het WBA (en de collega woningbouwverenigingen) ingezette beleid van opdrijving van de huurprijs van bedrijfsruimtes leidt er toe dat een groot aantal idele organisaties en kleine buurtwinkels uit hun ruimte (en buurt dan wel stad) zullen worden verdreven en al verdreven zijn. Dat is niet alleen triest voor degenen die bij deze organisaties en bedrijfjes betrokken zijn, maar ook voor de bewoners van de buurt en de stad in het algemeen. Verschraling van het aanbod, eenheidsworst en `verketening' (Blokker, AH, Trekpleister, enz) van de straten met winkelruimtes zijn het gevolg. Je zou het de globalisering van de lokale ruimte kunnen noemen. Kleinschalige initiatieven krijgen alleen nog maar plaats in de marginale gebieden van de stad. Ketenwinkels hebben tegenwoordig zoveel invloed dat bijvoorbeeld op het Amsterdamse KNSM-eiland Albert Heijn bij de deelraad bedong dat zij als enige supermarkt het vestigingsrecht zou krijgen in deze nieuwbouwwijk.

Het WBA gaat ook geheel voorbij aan de geschiedenis van de oprichting van `Het Fort van Sjakoo' aan de Jodenbreestraat 24. Na sloop voor de metro in de Nieuwmarktbuurt liet het gemeentebestuur de ontwikkelingen in de oostelijke binnenstad grotendeels over aan projectontwikkelaars en anders speelde ze daar zelf wel voor (zoals met de bouw van de Stopera). Het Engelse Grand Vista had grote delen van de straat rond het Rembrandthuis opgekocht. De plannen waren sloop en daarna bouw van hoge kantoorgebouwen. Door de speculatie was de prijs van een stukje grond ter grootte van een stoeptegel al opgelopen tot FL 270.-.

Jodenbreestraat 24 stond leeg en dreigde gesloopt te worden. Daarmee zou zo'n beetje de laatste belemmering weggenomen zijn voor de bouw van de kantoren. Het pand werd in augustus 1975 gekraakt. Verschillende malen trachtten ingehuurde bouwvakkers van Gran Vista de inmiddels geopende boekwinkel binnen te dringen en te vernielen. Doordat er wacht werd gelopen en op het alarm binnen enkele minuten tientallen buurtbewoners ter plaatse waren, werden zij er - in het holst van de nacht - weer net zo hard uitgezet. Toen de definitieve ontruiming dreigde, werd voor de deur een feestelijk ontbijt gehouden. De ontruiming ging niet door. De onroerend goedprijzen stortten in en het gemeentebestuur kwam (zij het erg laat) tot het inzicht dat een levendige en leefbare binnenstad meer gebaat is met kleinschaligheid dan met kantoorbeton. De gemeente kocht het pand aan. Dankzij Sjakoo dus en haar medestandsters. Op basis van de aankoopprijs werden huurprijzen overeengekomen waarmee de gemeente Amsterdam er financieel goed uitsprong. Onderhoud hoefden bewoners en winkel nauwelijks te verwachten: om de kosten te drukken werden die in eigen beheer uitgevoerd.

En dat krijgen we nu om onze oren gegooid. Het WBA schrijft immers "daar staat tegenover dat u jarenlang voordeel heeft gehad van een erg lage huur". Het WBA gaat op deze wijze voorbij aan het feit dat wanneer wij en de bewoners van het bovenhuis er niet waren geweest, het WBA nooit het blok waarin het Fort zich bevindt in handen zouden hebben gekregen. De sociale woningbouw was er zonder het verzet van de boekhandel en bovenbewoners nooit gekomen, en het WBA zou nooit in dit blok van de Jodenbreestraat hebben gezeten. Stank voor dank.

Juridisch gezien valt er voor het Fort van Sjakoo weinig heilzaams te verwachten. Na een langdurige en kostbare huuraanpassingsprocedure zal de kantonrechter waarschijnlijk ongeveer dezelfde huurprijs vaststellen als het WBA. Behalve de proceskosten zouden we dan ook, mogelijkerwijs met terugwerkende kracht, de opgelegde huurverhoging moeten betalen. De juridische procedure loopt dus zo goed als zeker uit op een faillissement van het Fort van Sjakoo. Zover willen we het niet laten komen. We willen de politieke en maatschappelijke druk verder op gaan voeren.

Voor de komende weken hebben we de volgende zaken gepland. Het Fort van Sjakoo en ASCII zullen deelnemen aan de manifestatie van het initiatief de `Vrije Ruimte' (www.vrijeruimte.nl) op 26 september. Hierbij zal de vertrutting en verschraling van de stad aangeklaagd worden door middel van het achterlaten van een waarachtig `Paard van Troje' bij het Amsterdamse stadhuis. Tevens bereiden het Fort en ASCII een manifestatie voor die op zaterdag 22 september op de stoep voor ons pand zal plaatsvinden. Mensen en groepen die hieraan willen bijdragen kunnen dat doorgeven aan ons. Tevens zullen wij het WBA, zijn Raad van Bestuur en Raad van Commissarissen opnieuw benaderen om te kijken of er niet een opening te creeren is in deze impasse. Tot zover deze nieuwsbrief. Als je vragen tips of opmerkingen hebt neem dan gerust contact met ons op en laat het WBA weten wat je van hun schandelijke voornemens vind en stuur ons een kopietje per post, fax of email. We melden ons spoedig weer.

Strijdbare groeten
HET FORT VAN SJAKOO EN ASCII BLIJVEN!!!!

International Bookshop Het Fort van Sjakoo
Jodenbreestraat 24
1011NK Amsterdam
Telefoon: 020-6258979 Fax: 020-6203570
e-mail: sjakoo@xs4all.nl
http://www.xs4all.nl/~sjakoo

ASCII
Jodenbreestraat 24 sous
1011NK Amsterdam
e-mail: ascii@squat.net
http://www.squat.net/ascii

Het adres van onze verhuurder:
Woningbedrijf Amsterdam
Muntendamstraat 1
1091DR Amsterdam
Fax 020-6630829
e-mail: binnenstad@woningbedrijf-amsterdam.nl