Voor galg en rad

In ‘Voor galg en rad’ en het vervolg ervan Poldermans Welvaren verweeft de historicus Jacques Giele zijn familiegeschiedenis met zijn bevindingen bij zijn onderzoek naar de arbeids- en leefomstandigheden van de arbeidende bevolking in de negentiende eeuw. In Voor galg en rad gaat hij vooral in op de bevolking van Het Heike, het latere Sint Willebrord. Giele beschrijft de ellendige omstandigheden van het Brabantse Heikesvolk in dit onvruchtbare gebied in de achttiende en negentiende eeuw en in het verlengde daarvan die van de bevolking die leefde op de woeste gronden elders en die van zigeuners. Hij roept hier aan de hand van eigentijdse bronnen een levendig beeld op van de leef- en werkomstandigheden van deze verarmde bevolking. Uitgestoten door en levend aan de rand van de maatschappij vervallen sommigen tot inbraak, diefstal en roof. Zo beschrijft Giele het leven van Jantje Catoen, een van de bekendste inbrekers uit die tijd. Giele gaat daarnaast uitgebreid in op de weinig bekende vervolgingen van de zigeuners of ‘heidens’. Daarmee werpt hij een ander licht op het gangbare zelfgenoegzame beeld van de Republiek als baken van vrijheid en tolerantie.